“Metrologija” nauka o merenju.
“Naućna Metrologija” bavi se organiziranjem, i razvojem etalona merenja i njihovim održavanjem.
“Industrijska Metrologija” osigurava pravilno funkcionisanje mernih instrumenata koji se koriste u industriji, u proizvodnim procesima i postupcima ispitivanja kojim se utvrđuje poređenje rezultata merenja.
“Zakonska Metrologija” deo metrologije regulisana zakonom i ostalim podzakonskim propisima, za obezbeđivanje tačnosti i poverljivosti rezultata merenja u oblasti gde se primenjuju merni instrumenti koji su zakonski kontrolisani. Zakonska metrologija utiče na transparentnost ekonomskih transakcija, zdravlje i bezbednost.
“Merni instrument” bilo koja oprema ili merni instrument, sistem sa mernim funkcijama kao i referentne materijale.
“Merenje” niz postupaka za određivanje vrednosti jedne veličine.
“Merna jedinica” određena veličina prihvaćena sporazumom, za količinsko izražavanje drugih veličina iste prirode.
“Tip mernog instrumenta” serija mernih instrumenata, sa identičnom funkcijom, zasnovan na istom principu, koji imaju isti projekat i koji su proizvedeni od istog proizvođača, na osnovu iste tehničke dokumentacije i tehnologije.
“Standard merenja, etalon”, mera, sredstvo merenja, sistem merenja, određen za ostvarivanje, čuvanje i reprodukciju jedne jedinice ili jedne ili više vrednosti jedne veličine, koje služe za prosledjivanje istih, upoređivanjem, drugim merilima.
“Međunarodni Standard” Standard (etalon) priznat međunarodnim sporazumom za međunarodnu osnovu za dodeljivanje vrednosti veličine drugim etalonima određene veličine.
“Nacionalni Standard merenja” Standard (etalon) proglašen od strane Vlade Kosova kako bi služio u Republici Kosovo kao osnova za određivanje vrednosti drugih etalona određene veličine.
“Referentni Standard”, standard (etalon) koji uopšteno, ima najviše metrološko svojstvo u jednoj zemlji ili organizaciji, iz koje proizilaze napravljena merenja.
“Standard Rada”, Standard (etalon) rada koji se rutinski koristi za kalibraciju ili proveru materijalnih mera, mernih instrumenata ili referentnih materijala.
“Ćuvanje mernog etalona” potrebne mere za očuvanje metroloških karakteristika mernog etalona, unutar određenih granica.
“Referentni Materijal” materijal dovoljno homogen i stabilan u odnosu na određena svojstva, koji je ustanovljen da odgovara predviđenoj upotrebi u merenju ili ispitivanju nazivnih svojstava.
“Refrentni Sertifikovani materijal” referentni materijal praćen Sertifikatom koji obezbeđuje jednu ili više određenih vrednosti osobina sa pridruženim mernim nesigurnostima i dokazom o sledljivosti korišćenjem validnih postupaka;
“Sledljivost” je osobina rezultata merenja ili vrednosti etalona pomoću koje se taj rezultat odnosno etalon može dovesti u vezu sa naznačenim referencama, nacionalnim ili međunarodnim etalonima, posredstvom neprekidnog lanca poređenja koja imaju naznačene nesigurnosti.
Lanac sledljivost
“Kalibriranje” serija akcija u posebnim uslovima koje određuju odnose između pokazanih vrednosti od strane mernog instrumenta ili mernog sistema i odgovarajućoj meri realizovanoj od strane mernog etalona.
„Verifikacija“ potvrđivanje putem ispitivanja i evidentiranja ako su ispunjeni posebni tehničko-metrološki zahtevi.
“Redovna verifikacija mernog instrumenta“ je verifikacija koja se vrši periodićno i u skladu sa zakonom i podzakonskim aktima.
“Vanredna verifikacija mernih instrumenata“ je verifikacija koja se obavlja nakon remodelacije, eliminacije disfunkcije ili drugih tehničkih nedostataka (popravke), ili obavljanje van perioda verifikacije.
„Ovlašćenje“ znači davanje prava na obavljanje usluga zakonske metrologije mernih instrumenata u obaveznoj sferi, javnih i privatnih subjekata, domaćih ili stranih, koji obavljaju aktivnosti u Republici Albaniji.(Kosovo)
„Certifikacija“ delatnost putem koje treća i nezavisna stranka, zvanično svedoči da je jedan proizvod, proces ili usluga u saglasnosti sa određenim zahtevima u zakonskim i podzakonskim aktima ili u saglasnosti sa određenim standardima.
„Pretpakovina“ je kombinacija proizvoda i pojedinačne ambalaže u koju je zapakiran. Proizvod je pretpaketiran kada je stavljen u amablažu bilo koje vrste bez prisutnost kupca, a količina proizvoda sadržana u amablaži ima neku unapred određenu vrednost i ne može se menjati bez otvaranja ambalaže ili izlaganje vidljive izmene.
“Boce kao merne posude“ su posude koje su izrađene od stakla ili drugog materijala koji ima istu čvrstinu i postojanost i pruža iste metrološke garancije kao i staklo, zatvorene ili izrađene da budu zatvorene, namenjene za skladištenje, prevoz ili isporuku tečnosti i imaju takva metrološka svojstva (osobine konstrukcije i ujednačenost kvaliteta proizvodnje) da se mogu koristiti kao merne boce, odnosno da njihov sadržaj može biti izmeren sa dovoljnom tačnošću kada su napunjene do određenog nivoa ili do određenog procenta ukupne zapremine i imaju nazivnu zapreminu od 0,05 L do 5 L.
“Dozvola za postavljanje na tržište ili stavljanje u upotrebu zakonski kontrolisanih mernih instrumenata“ je dozvola izdata od strane Agencije za Metrologiju Kosova, za postavljanje na tržište ili stavljanje u upotrebu mernih instrumenata zakonski kontrolisanih, koje nemaju oznaku početne verifikacije.
“Odobrenje tipa mernih instrumenata” prihvatanje ovih instrumenata za početnu verifikaciju i, kada se ovo poslednje ne traži, onda se izdaje ovlašćenje da se one postave na tržište i/ili da se stave u upotrebu.
“Poćetna verifikacija mernih instrumenata“ je kontrola novog ili popravljenog instrumenta i potvrđivanje usklađenosti mernog instrumenta sa odobrenim tipom.
„Nacionalni Institut za Metrologiju“ je institucija određena nacionalnom odlukom da razvija i održava nacionalne etalone (standarde) za jednu ili više veličina.
„Primarna Laboratorija“ je laboratorija koja vrši i usvaja osnovna metrološka istraživanja na međunarodnom nivou i koja ostvaruje i održava standarde na najvišem međunarodnom nivou.
“Nacionalna Referentna Laboratorija„, je Laboratorija koja kroz praćenje sledljivosti drugih primarnih laboratorija (drugih zemalja) je u stanju da kalibrira mernu opremu višeg nivoa u Republici Kosovo.
„Akreditovana Laboratorija“ Laboratorija odobrena, priznata od strane trećih lica za laboratorijske tehničke osposobljenosti, sistem osiguranja kvaliteta koji on koristi i njegovu nepristrasnost.
„Akreditacija“ Akreditacija je priznanje od strane trećeg lica tehničkog nadležnosti laboratorije, sistema kvaliteta i nepristrasnosti. Akreditacija se dodeljuje na osnovu redovnih podataka evaluacije i laboratorijskih nadzora. Obično se vrši na osnovu međunarodnih standarda ISO/IEC 17025. „Opšti zahtevi za kompetentnost laboratorija za ispitivanje i kalibriranje“. Svrha akreditacije je da ispitivanja i kalibracije od akreditovanih laboratorija u jednoj zemlji članici budu prihvaćene od strane vlasti i privrede svih zemalja članica.
