Merenje je jedan od ranijih intelektualnih delatnosti ćoveka, sa kojim je uspeo da prepozna i razume svet oko sebe, i koristi ga za svoje potrebe. Merenje je delatnost koja sledi kreativni rad čoveka od prvih koraka, na teškom putu ka savršenstvu.
Prvi izrazi koji se korišćeni za određivanje kolićine i veličine objekata ili pojava, bili su: mnogo, manje, veliki/a, mali/a, itd
Sa pojavom države, merenje ulazi u okviru svog interesa. Tako, preko zakonskih propisa i administrativnih institucija, merenje postaje deo državne organizacije, čiji je osnovni princip usklađenje odnosa u državi – olakšanje komunikacija među ljudima. Da bi se to postiglo, država zakonom obavezuje svoje državljane za korišćenje preciznih mernih sredstva i precizno merenje.
Merna „zakonska“ starija jedinica, očuvana do danas kao dokument, veruje se da je jedinica za dužinu pod nazivom Egipćanski „Kraljevski kubit“, koji se pominje u dopisu napisanom oko 3000 p. n.e.
Kod nas, u albanskim zemljama, „zakonske mere“, u prošlosti su naravno sprovedene preko zakona te zemlje pod kojom su bile naše zemlje, kao što su Rimskog Carstva, Vizantijskog, Otomanskog, itd. U vremenskom rasponu od više od 2000 godina, razlikujemo dve sjajne periode organizacije albanskog društva u svojoj najvišoj formi – nezavisne države, “Principacija Arbera” (1190-1266) i “Skenderbega” (1443-1468). Svakako „zakonske mere“ u ove dve principacije su uređene zakonom ili uredbom, ali u arhivi Instituta za Zakonsku Metrologiju Kosova, nemamo dokaza za to.
Od ranijeg nacionalnog perioda, onog Ilirskog, imamo dokaze o postojanju i korišćenju laranda (tegova), pronađeni u Austriji. Reč „litar“, koji se danas koristi za imenovanje pomoćne jedinice zapremine, je reć koju etimologjia objašnjava kao reč ilirskog porekla. Ova reč usvojena iz latinskog u obliku „libra“ i od grčkog jezika u obliku „litra“, uspela je da preživi do danas. Ovi podaci predstavljaju svedočanstvo o visokom nivou organizacije društva Ilirskih država.
Do kraja XIX veka na Kosovu, kao sastavni deo Otomanskog Carstva, zakonske jedinice merenja (zvanične) bile su: „endezeja“ za dužinu i „oka“ za masu. U 1871godini, u ovoj zemlji, znaći i na Kosovo kao i svim albanskim zemljama, zakonom stupa u upotrebu metrički sistem merenja.
Regulisanje upotrebe mera i mernih instrumenata po zakonu znači intervencija države u određivanje fizičke i tehničke mere i mernih uređaja kako bi njihovo korišćenje bilo unificirano na čitavoj administrativnoj teritoriji države, kako bi se obezbedilo njihova tačnost tokom upotrebe u raznim oblastima: u proizvodnji, građevinarstva, tehnoloških procesa proizvodnje, trgovine, komunikacija, zdravstva, katastar, oružanih snaga i sl, kao i da preduzme kaznene mere u slučaju zloupotrebe.
Prvi državni organ Metrologije na Kosovu (Direkcija za Kontrolu Mera i Plemenitih Metala) je osnovan 01.09.1946 u Prizrenu i delovao kao takav na celoj teritoriji Kosova.
Dužnosti ovog organa bili su:
Ova institucija, iako sa velikim poteškoćama, kao i svaka druga institucija Kosova koje su podvrgnute diskriminaciji, otpuštanju radnika sa posla i represije srpskih okupatora, funksijonisala do početka poslednjeg rata. U junu 1999 godine, sa odlaskom srpskih snaga sa Kosova, otpušteni radnici ove institucije preuzeli inicijativu za osnivanje Instituta za Zakonsku Metrologiju Kosova (uz dozvolu tadašnjeg UNMIK) kojim će se nastaviti primena metrologije na Kosovu.
Nakon osnivanja Kosovskih Institucija, ova je institucija prešla u nadležnosti Ministarstva Trgovine i Industrije, koji se popunjava i sa Naučnom i Industrijskom Metrologijom. Sada Metrologija u Republici Kosovo je organizovana kao Agencija za Metrologiju.
