Egzaminimi dhe shenjimi i punimeve prej metaleve të çmuara në Republikën e Kosovës  daton nga Viti 1946 me seli  në Prizren dhe ka qenë në kuadër  të Kontrollit për masa dhe metalet e çmuara. Egzaminimi i punimeve dhe pëcaktimi i pastërtisë të punimeve nga ari  dhe argjenti është kryer me metodën krahasuese (metoda preliminare ) në gurë me materialet referente (gjilpëra provuese) dhe acidet  përkatëse për pastërti të ndryshme të punimeve nga ari dhe argjenti.

Nga Viti 1982 Laboratori i metaleve të çmuara në Prizren është paisur me paisjen për kupelim-fura për kupelim për kryerje e analizave Kimiko kuantitative të punimeve nga ari- Metoda e kupelimit  dhe  me paisjen- bireta gjysëm automatike  për kryerjen analizave të punimeve nga argjenti –Metoda e titrimit sipas Volhardit,  me saktësi dhe  rezultatate të larta.

Tani  në kuadër AMK-së në Prishtinë  vepron Sektori i metaleve të çmuara me Laboratorin në Prishtinë dhe Laboratorin në Prizren në të cilat kryen egzaminimi dhe shenjimi e punimeve nga metalet e çmuara sipas ligjit   Ligji NR. 04/L-154, për punimet nga metalet e çmuara.

Termi- punimet nga metalet e çmuara nënkupton të gjitha punimet të punuara nga aliazhi  arit, argjentit, paladiumit dhe platinit.

Në sektorin e metaleve të çmuara kryen këto detyra:

  • Analizat kimiko kuantitativetë aliazheve nga të cilat janë punuar punime nga metalet e çmuara.
  • Kryen mbikqyrjën mbi rregullsinë e punimeve nga metalet e çmuara të vendosura në qarkullim.
  • Përcakton rregullat dhe obligimet prodhuesit, importuesit dhe shitëseve të cilët merren me prodhimin, importimin dhe shitjen e punimeve nga metalet e çmuara
  • Kryen ekspertiza për organet e shtetit( gjykatë, polici, doganë dhe të tjera)

Në Laboratoret e metaleve të çmuara egzaminohen  aliazhet e metaleve të çmuara  me anë të metodave bashkohore të sakta dhe të shpejta. Laboratoriumi është i paisur me paisjet për  egzaminim të  shpejt- egzaminimi preliminar, metoda egzaminimit në gur dhe metoda XRF –Spektrometri si dhe me paisjet pë analizat Kimiko kuantitative  sipas ISO standardit:

-  Analiza Kimiko kuantitative për aliazhe nga ari-Metoda Kupelimit  sipas  SK ISO 11426 lab. Prizren

- Analiza Kimiko kuantitative për aliazhe nga argjenti Titrimi potenciometrik  sipas SK ISO 13756-Lab. Prishtinë

Punimet të cilat pas egzaminimit vertetohen që e kan pastërti të definuar sipas ligjit për punime nga metalet e çmuara Ligji 04/L-154 neni 6 ,shenjohen me shenjën e harmonizimit të përcaktuar me Udhëzimin Administrativ  nr.12/2013 “Për formën e shenjës së pastërtisë, egzaminimit të punimeve nga metalet e çmuara dhe për formen e shenjës së harmonizimit” neni 19 dhe neni 20.

Punimet nga metalet e çmuara mund të vendosen në shitje vetëm  nëse janë të shenjuara me

- shenjën e pastërtisë(e përcaktuar me U.A Nr 12/2013

-shenjën e prodhuesit

-shenjën e harmonizimit

 

Nga Viti i 2013  dukshëm është rritur egzaminimi dhe shenjimi  i punimeve nga metalet e çmuara  në krahasim me vitet e mëparshme.

Laboratoriumi i metaleve të çmuara nga viti 2014 ka marë pjesë në Ndërkrahasime Laboratorike të organizuara nga IMBIH-Sarajeva dhe MIRS-i nga Slovenia dhe kemi arritur rezultate të kënaqshme.